Algemene Beschouwingen

Algemene Beschouwingen (1ste termijn)

ALGEMENE BESCHOUWINGEN BEGROTING 2007
D U R V E N  K I E Z E N

Oktober 2006
ChristenUnie Langedijk


Ten geleide: durven kiezen
Programma Besturen en burgers
Programma Veiligheid
Programma Milieu en volksgezondheid
Programma maatschappelijke ondersteuning
    Wat motiveert ons: de Wmo
    Sport
    Jeugd- en Jongerenbeleid
    Ouderenbeleid
    Subsidieverordening
 Verbonden partijen
Tot slot
Voorstellen

Lees hier nu ook de 2e Termijn


Ten geleide: durven kiezen
 
Een nieuw college, een nieuwe raad en een heel moeilijke opdracht. Een begroting schrijven met daarin te realiseren bezuinigingen van minimaal 7.5 ton. Dat vraagt moed om heel lastige keuzes te maken. Dat vraagt om het maken van realistische afwegingen. Afwegingen die ook de ChristenUnie aan het hart gaan. Keuzes die ook de ChristenUnie liever niet had gemaakt. Dat neemt niet weg dat voor een sluitende begroting ergens geld ingeleverd moet worden. Niet alleen bij de burger, ook in de organisatie zelf. Er is moed voor nodig om bijna 3 ton op de eigen organisatie te bezuinigen. En ja, er is ook moed voor nodig om aan instellingen en verenigingen te vragen de helft van hun subsidie in te leveren. Die confrontatie aangaan is een heel moeilijke keuze. Daar wordt niemand blij van. Maar feit blijft dat Langdijk te veel geld uitgeeft en daar is de gemeenschap ook niet bij gebaat. Kortom, durven kiezen om de financiële huishouding van de gemeente op orde te brengen.
 
Durven kiezen is ook het bijstellen van bezuinigingen als ingediende zienswijzen en protesten daartoe aanleiding geven. De ChristenUnie kan zich vinden in de verlaging van de bezuinigingen op de muziekschool en de amateurkunst. Zij is benieuwd hoe het ontstane gat in de begroting gedekt gaat worden. Wel plaats zij een kritische kantekening bij de gevolgde werkwijze. De fractie heeft er grote moeite mee dat bij het schrijven van deze algemene beschouwingen nog met geen enkele gekorte vereniging een gesprek is gevoerd. Ook heeft de fractie grote moeite met het feit dat de betrokken verenigingen uit de krant moesten vernemen dat de subsidievermindering van 50 naar 25 procent is bijgesteld. Jammer, juist met het aantreden van dit college werd de afspraak gemaakt dit beter te doen dan in het verleden. Hier is een mooie kans om dat te laten zien, blijven liggen.
 
Durven kiezen heeft ook te maken met het stellen van prioriteiten en het grijpen van kansen voor nieuwe ontwikkelingen. Welke richting willen we op. Voor de ChristenUnie is de bijbel daarin bepalend. Helaas biedt de huidige begroting weinig ruimte voor nieuw beleid. De wensen gaan nog steeds boven de mogelijkheden.
 
Durven kiezen heeft ook te maken met onderlinge verhoudingen. De ChristenUnie bespeurt tot nu toe een argwanende houding vanuit de oppositie naar de coalitie die zijn oorsprong lijkt te vinden in de coalitiebesprekingen. Dat betreuren wij. Het heeft een slechte uitstraling naar de burger. In de Bijbel staat: “Door de zegen van oprechte mensen komt de stad tot bloei (…)”. De fractie van de ChristenUnie wil in oprechtheid en met respect haar werk in de gemeente doen en zij verwacht dat van het hele gemeentebestuur. We moeten ervoor durven kiezen om met elkaar dezelfde richting op te kijken. Dat is veel constructiever, socialer en dient veel meer het algemeen belang.
 
Programma Besturen en burgers
 
Kiezen voor een democratisch bestuur dat effectief, efficiënt en transparant is, is een loffelijk streven. Een streven dat vraagt om een bepaalde manier van denken en een bepaalde mentaliteit. Een mentaliteit uitgaande van een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid: overheid en burgers zijn immers beide verantwoordelijkheid voor de samenleving. Om dat waar te kunnen maken is het belangrijk dat helder is waar welke verantwoordelijkheid ligt. Sommige terreinen zijn exclusief het terrein van de overheid, andere terreinen zijn primair het terrein van de burgers en de verbanden waar zij in georganiseerd zijn (particulier initiatief). Daartussen liggen veel terreinen waar vormen van samenwerking nodig en mogelijk zijn tussen overheid, burgers, organisaties en ook het bedrijfsleven.
 
Het gemeentebestuur, en vooral de individuele leden ervan, moeten bereikbaar en aanspreekbaar zijn voor (groepen) burgers, en bereid zijn om verantwoording af te leggen over genomen besluiten en ingenomen standpunten.
 
In de programmabegroting wordt gesproken over verschillende initiatieven om de betrokkenheid van de burgers te vergroten. De ChristenUnie juicht dat toe en spreekt de hoop uit dat dit ook werkelijk tot een betere samenwerking tussen burgers en overheid zal leiden. De ChristenUnie wil durven kiezen voor een overheid die zich dienstbaar opstelt richting de burgers teneinde diezelfde dienstbaarheid bij de burger te creëren.
 
Van groot belang hierbij is een uitvoerige en heldere informatievoorziening naar de betrokken burgers. Zij horen vooraf duidelijk te weten binnen welke kaders zij kunnen meepraten, meedenken en meebeslissen en waar hun rol eindigt en de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur begint. De gemeente Langedijk wil hiertoe, onder andere, haar vergaderstructuur en de werkwijze van de gemeenteraad onder de loep nemen. De ChristenUnie is benieuwd naar de voorstellen van de werkgroep vergadercultuur. Wel is zij zeer kritisch naar het alleen willen veranderen van een structuur zonder dat de cultuur mee veranderd. Durven we echt voor vernieuwing te kiezen?
 
Programma Veiligheid
 
Een veilige en leefbare omgeving is wel het minste wat de gemeente de samenleving kan bieden. Een leefbare publieke samenleving vraagt allereerst om een sterk normbesef bij overheden en bij burgers. Hierin vervult de overheid een voorbeeldfunctie. Juist ook de plaatselijke overheid moet oog hebben voor het overdragen en onderhouden van waarden en normen en dat waar mogelijk ook bevorderen. Hier past ook het benoemen van beleid met betrekking tot seksuele activiteiten in de openbare ruimte. De ChristenUnie is nog steeds verbijsterd over het schrappen van deze alinea uit het ‘Plan van Eisen uitbreiding De Druppels en Kleimeer’. In dit licht memoreert de ChristenUnie ook aan de discussie waarden en normen. Deze is nu aan het verzanden. Wij zien dat graag nieuw leven in geblazen, bijvoorbeeld via Dorpsgericht Samenwerken.
De samenleving is gebaat bij een gemeente die staat voor haar taak en daarmee ook respect afdwingt. Daadkracht, besluitvaardigheid en visie zijn daartoe nodig, durven kiezen voor strikte handhaving, aanpak van overlast, het niet gedogen van drugshandel.
 
De ChristenUnie is ingenomen met het initiatief voor het opstellen van een nota handhaving. Zij verwacht dat daarin een overzicht staat van de handhavingstaken en wie daar voor verantwoordelijk is. Gedogen moet beperkt blijven tot uitzonderlijke situaties en altijd een tijdelijk karakter hebben (schriftelijk vastleggen en publiceren!). Wij rekenen erop dat de gemeente Langedijk een geloofwaardige overheid wil zijn, die durft te kiezen voor daadwerkelijke handhaving.
 
De ChristenUnie vindt het erg dat er in de programmabegroting gesteld moet worden dat huiselijk geweld in Langedijk een onderschat probleem vormt. Zij gaat er dan ook van uit dat het college voortvarend aan de slag gaat met het actualiseren van de Nota Integrale Veiligheid zodat dit probleem de aandacht krijgt die het verdient.
 
Programma Milieu en volksgezondheid
 
Als er iets is wat om durven kiezen vraagt is het wel het milieu. De economische waarde hiervan wordt vaak sterk onderschat. Bescherming en verbetering van het milieu moet vaak wijken voor de economische vooruitgang en de groei van de welvaart.
 
De ChristenUnie ziet de mens ook in zijn omgang met zijn leefomgeving als rentmeester. Zij is door God gesteld als bewerker van Zijn schepping en als zodanig bewaarder van die schepping. Niet alleen voor onszelf maar juist ook voor de komende generaties. Durven kiezen: of eenzijdig prioriteit geven aan het economische aspect of een integrale afweging maken waarbij het milieu een prominente rol krijgt. De ChristenUnie huldigt het standpunt ‘de vervuiler betaalt’. Uitvoering van het milieubeleid komt het best tot zijn recht op het niveau dat het dichtst bij de burger staat: de gemeente. Daarom krijgt de lokale overheid meer vrijheden om zelf invulling te geven aan het milieubeleid. Dat schept ook verplichtingen. Grotere vrijheid brengt een grotere verantwoordelijkheid met zich mee. De ChristenUnie stelt zich op het standpunt dat, met reële maatregelen, voluit uitvoering gegeven moet worden aan de landelijk opgestelde milieudoelstellingen. Ondanks de bezuinigingen moet de gemeente ervoor waken dat het milieu het kind van de rekening wordt.
 
De ChristenUnie wil de burger daadkrachtig bewust blijven maken van de gevolgen van het eigen handelen voor het milieu. Het gemeentebestuur moet het milieubesef van de burgers bevorderen en kan daarbij zelf ook een voorbeeldfunctie vervullen. Zij geeft de burgers voorlichting over de mogelijkheden die er zijn om het milieu goed te beheren en verontreiniging tegen te gaan door een milieubewust gedrag.
 
In de programmabegroting noemt het college twee ontwikkelingen die de ChristenUnie waardeert. Het onderzoek naar financiële en technische consequenties bij het overgaan op schone brandstof en de notitie duurzame energie. Wij zijn erg benieuwd naar de resultaten en de verwerking daarvan in het milieubeleid. In het lijstje met beleid voor dit programma ontbreekt volgens de ChristenUnie het Milieubeleidsplan.
 
In dit programma wordt ook gesproken over onderzoek naar de mogelijkheden tot uitbreiding van de begraafplaatsen in Sint Pancras en Broek op Langedijk. De ChristenUnie spreekt hier nogmaals de wens uit dat begraven in de eigen kern mogelijk moet blijven.
 
Programma maatschappelijke ondersteuning
 
In de maatschappij waarin wij leven is veel om dankbaar voor te zijn. Wij genieten vrijheid, rechtshandhaving, voorspoed en welvaart. De ChristenUnie ziet deze weldaden als een zegen van God. Mens en overheid zijn geroepen Hem daarvoor te eren en Zijn gaven op een verantwoorde wijze te gebruiken. Wij zijn op een verkeerde weg wanneer maatschappelijke en politieke verhoudingen louter in dienst komen te staan van materiele welvaartsvermeerdering en persoonlijke autonomie. Voor een samenleving is het van belang dat mensen ervoor durven kiezen om met vreugde verantwoordelijkheid voor elkaar dragen. De overheid heeft de opdracht het goede te zoeken voor de burgers, in het bijzonder voor hen die kwetsbaar zijn en moeilijk voor zichzelf kunnen opkomen.
 
Vanwege een aantal belangrijke ontwikkelingen die onder dit programma vallen vindt de ChristenUnie dit programma een van de belangrijkste voor komend jaar. De volgende onderdelen lichten we eruit: Wmo, Sport, Jeugd- en Jongerenbeleid, ouderenbeleid en subsidieverordening.
 
Wat motiveert ons: de Wmo

De ChristenUnie ziet de zorg voor de gezondheid en het welzijn in de eerste instantie als een verantwoordelijkheid van de mensen zelf en hun samenlevingsverband. De christelijke naastenliefde speelt in die visie op zorg een belangrijke rol. Binnen de zorg dient de (christelijke) identiteit van de instellingen die op deze gebieden actief zijn te worden gewaarborgd. Het beleid moet erop zijn gericht dat ouderen en mensen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig en in de eigen woonomgeving (kunnen) blijven functioneren. De samenleving heeft ten opzichte van deze kwetsbaarste groepen morele verplichtingen. Voor veel mensen is de binnen de Wmo bepleite ‘zelfredzaamheid’ immers niet haalbaar. Durft de gemeente Langedijk bij de uitvoering van de Wmo ervoor te kiezen het welbevinden van de zorgvragers als prioriteit te nemen of wordt de portemonnee als uitgangspunt gekozen.

Natuurlijk moet de zorg betaalbaar zijn. Dit blijft een punt van grote zorg. Vanuit het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dienen te dragen is een eigen bijdrage verdedigbaar. Daarbij moet dan wel de draagkracht van een huishouden als uitgangspunt worden genomen.
De ChristenUnie vindt het belangrijk dat het persoonsgebonden budget zo breed mogelijk wordt toegepast.
 
De criteria waarop zorgvragen beoordeeld worden, dienen transparant en beschikbaar te zijn voor een breed publiek. De indicering van de zorgvraag moet onafhankelijk en objectief zijn. Dat betekent in principe dus geen indicatie door de gemeente en niet door de zorgaanbieders, maar door een onafhankelijke organisatie. Eenvoudige indicaties aan de hand van standaardprotocollen kunnen wel onder verantwoordelijkheid van de gemeente plaatsvinden.
Cliënten dienen de vrijheid te hebben om zelf hun zorgaanbieder te kiezen.
 
Waar mogelijk wordt de zorg thuis gegeven. Er blijft echter een keuze mogelijk voor verblijf in een instelling ten laste van de AWBZ, bijvoorbeeld voor hen die niet de regie over het eigen leven kunnen voeren. Zo vermindert ook het gevaar van vereenzaming.
 
Er is in de gemeente Langedijk veel werk verzet om te komen tot invoering van deze wet. Aan veel wensen van de raad is tegemoet gekomen. De praktijk zal nog de nodige inventiviteit en oplossingsgericht denken met zich mee moeten brengen om de uiteindelijke doelgroep te compenseren daar waar gebrek het zelfstandig functioneren in de weg staat. Nogmaals, durven we te kiezen voor een hoogwaardige manier van zorgverlening of gaat de hand op de knip vanwege veel onzekerheden?
 
Sport
 
In onze gehaaste maatschappij heeft de mens meer dan ooit behoefte aan recreatie. Dat kan op vele manieren, maar sport is wel een van de populairste. Sport kan een belangrijke rol spelen bij het lichamelijk en psychisch welbevinden. Daarnaast heeft het ook een belangrijke functie voor de maatschappelijke samenhang. Binnen de sportsector wordt veel vrijwilligerswerk verricht, wat voor veel mensen een zinvolle (vrije)tijdsbesteding is. Ook kan het lidmaatschap van een sportclub belangrijk zijn voor mensen met weinig sociale contacten en voor de integratie van minderheden. En tot slot heeft sport een functie in het 'van de straat houden' van vooral jongeren die anders niet zelden overlast veroorzaken. In de taak van de gemeente op het terrein van sport en recreatie kunnen drie elementen worden onderscheiden: het beschikbaar stellen van accommodaties, het verlenen van subsidies en het voeren van een sportstimuleringsbeleid gericht op de breedtesport. In dit kader is de ChristenUnie blij met het voorstel om een nota sportvoorziening op te stellen. Zij vindt dat die primair gericht moet zijn op de breedtesport.
 
Jeugd- en Jongerenbeleid
 
De ChristenUnie is groot voorstander van een integraal jeugdbeleid om te voorkomen dat allerlei instanties en bestuurslagen die met jeugd te maken hebben langs elkaar heen werken. Het is belangrijk om hierbij twee dingen vast te stellen. Ten eerste dat de verantwoordelijkheid voor jongeren in de eerste plaats bij de ouders ligt waaruit volgt dat jeugdwerk in eerste instantie het initiatief van ouders en particuliere instellingen moet zijn. De tweede belangrijke vaststelling is dat de meeste jongeren tamelijk probleemloos opgroeien. Voor hen kan de gemeente volstaan met het scheppen van vrijetijdsvoorzieningen, uitgaansgelegenheden, het stimuleren van jeugdwerk e.d. Dit is niet onbelangrijk, want een gemeente waar voor jongeren niets te doen is, vraagt om moeilijkheden en overlast. Om het dan allemaal te bestempelen als preventieve maatregelen, is te negatief benaderd. De gemeente heeft gewoon een verantwoordelijkheid om goed voor zijn inwoners te zorgen.
 
Het dramatische verloop van de ontwikkelingen rondom de stichting Jeugd- en Jongerenwerk geeft wel aan dat de gemeente Langedijk hier nog niet op het goede spoor zit. De ChristenUnie vindt dan ook dat er voortvarend aan de slag gegaan moet worden met de herijking van het Jeugd- en Jongerenwerk. Er dient een beleid te komen dat ‘staat als een huis’, wat helderheid schept over verantwoordelijkheden en taken en wat gebaseerd is op een integrale aanpak. Een beleid ook waar men ervoor durft te kiezen elkaar aan te spreken op het nakomen van afspraken en verantwoordelijkheden.
 
In dit programma wordt veel bezuinigd. Op jeugd- en jongerenwerk valt dit te rechtvaardigen door de komende herijking. Bij het opnieuw invulling geven aan dit werk is het terecht dat het kostenaspect ook onder de loep wordt genomen. Wat de peuterspeelzalen betreft wordt ondanks de zienswijze en de protesten van de Stichting Peuterspeelzalen Langedijk vastgehouden aan het gestelde bedrag van 100.000 euro. De taak van de gemeente met betrekking tot peuterspeelzalen ligt primair bij het in stand houden van de voorziening, eventueel met subsidie. Langedijk kent een ‘luxe’ positie toe aan de peuterspeelzalen daar waar andere gemeenten veel minder of zelfs geen subsidie verstrekken. De ChristenUnie kan zich niet voorstellen dat met deze bezuiniging gelijk het hele peuterspeelzaalwerk instort. De meeste peuters zijn probleemloos peuter. In die zin zal de stichting zich primair moeten richten op de groep die de meerderheid vormt.
 
Ouderenbeleid
 
Het uitgangspunt bij ouderenbeleid moet zijn: het bieden van een volwaardige, zoveel mogelijk zelfstandige en geïntegreerde plaats in de samenleving. Als bestuurslaag die het dichtst bij de burgers staat, is de gemeente bij uitstek geschikt om hierbij een coördinerende rol te vervullen en om algemene beleidsmaatregelen te vertalen naar individuele ouderen. Onder ouderen is veel eenzaamheid. De ChristenUnie vindt het belangrijk dat daar aandacht voor is in de gemeente Langdijk. De Stichting Welzijn Ouderen en WonenPlus kunnen hier een belangrijke rol in vervullen. We zijn daarom verheugd met de keuze dat er voor beide instanties budget beschikbaar is om hun activiteiten uit te breiden dan wel voort te zetten.
 
Subsidieverordening
 
Subsidieverlening kan niet in het wilde weg gebeuren. In beleidsnota's voor diverse terreinen zal moeten worden aangegeven welke activiteiten de gemeente wil subsidiëren. Op de begroting zal een bepaald budget beschikbaar moeten zijn. Subsidies zijn slechts aanvullend op particulier initiatief. Met subsidies moet dan ook terughoudend omgesprongen worden. Zij moeten het particuliere initiatief stimuleren en niet afremmen. Subsidieverlener zijn betekent soms ook durven kiezen voor het antwoord ‘nee’.
 
De ChristenUnie vindt de in de programmabegroting gestelde termijn van eind 2007 voor het opstellen van een nieuwe subsidieverordening veel te laat. De begroting voor 2008 moet al gestoeld zijn op de nieuwe verordening. We gaan er dan ook van uit dat het college hier eerder en voortvarend mee aan de slag gaat.
 
Verbonden partijen
 
De gemeente Langedijk kent elf gemeenschappelijke regelingen die zorg dragen voor het voeren van beleid en beheer op de hun betreffende terreinen. Hier is sprake van het overgedragen van bepaalde bevoegdheden. Voor zover de ChristenUnie bekend kent Langedijk geen ander beleid dan de algemeen geldende regel dat voor een gemeenschappelijke regeling wordt gekozen indien de gemeente dit beleid niet alleen dan wel niet doeltreffend kan uitvoeren. De ChristenUnie vindt dat gemeenschappelijke regelingen het karakter moeten hebben van verlengd lokaal bestuur. Dit houdt in dat de vorm van samenwerking zo eenvoudig mogelijk blijft, en dat de band tussen het gemeentebestuur en het bestuur van de gemeenschappelijke regeling zo sterk mogelijk wordt gehouden. Van belang is dat er democratische controle plaatsvindt door een voldoende terugkoppeling en verantwoording naar de betrokken gemeenteraden. Om een en ander te waarborgen is de ChristenUnie van mening dat er een nota ‘verbonden partijen’ moet komen met daarin vastgelegd het hoe, wat en wanneer. Verder acht zij het noodzakelijk dat er in de volgende begroting een post onvoorzien verbonden partijen opgenomen wordt. De ChristenUnie memoreert aan het voorbeeld van de verbonden partij het WNK, waar al een aantal achtereenvolgende jaren aan moet worden bijbetaald.
 
Tot slot
 
Deze begroting luidt een nieuwe raadsperiode in. Een raadsperiode die de ChristenUnie veel liever anders was begonnen. Een raadsperiode waarin durven kiezen makkelijker zou zijn. Maar de ChristenUnie loopt niet weg voor haar verantwoordelijkheid en stelt dat er nog steeds rechtvaardig geregeerd wordt in Langedijk. Wet en regelgeving wordt rechtvaardig uitgevoerd. Het minimabeleid is sober maar rechtvaardig. Wel wil de ChristenUnie dat, zodra er meer financiële armslag is, die aangewend wordt voor de zwakkeren in onze gemeente.
 
In de begroting 2007 wordt voor het eerst geprobeerd SMART te formuleren. Dit is een goede zaak en dient verder uitgebreid te worden. Ook is een begin gemaakt met het ontwikkelen van diverse kentallen. Wederom een goede zaak en ook voor uitbreiding vatbaar. Verder stelt de ChristenUnie voor om een vierde ‘w-vraag’ toe te voegen: wanneer zijn we tevreden?
 
In de aanbiedingsbrief bij de begroting geeft het college aan dat de tweede vraag: ‘wat doen we ervoor’, het collegeprogramma betreft. De ChristenUnie is van mening dat het college zijn programma op deze wijze wel heel summier vormgeeft, en dan ook nog maar voor een jaar. Zij verwacht dan ook dat het college de raad alsnog een collegeprogramma aanbiedt waarin de ambities voor deze raadsperiode worden verwoord.
 
Ondanks het feit dat de financiële situatie somber is ziet de ChristenUnie de financiële toekomst van Langedijk niet somber in. Als de raad begrotingsdiscipline hoog in het vaandel zet en haar taak als budgetrechthouder naar behoren uitvoert heeft de fractie van de ChristenUnie het volste vertrouwen in een gezond huishoudboekje voor de gemeente Langedijk.
 
Tot slot spreekt de ChristenUnie haar dank uit aan alle medewerkers van de gemeente. Met elkaar wordt veel werk verzet. Vaak gaat het goed, soms ook niet. Maar samen met elkaar én met respect voor elkaar komen we er altijd uit. De ChristenUnie hoopt ook voor komend jaar op een goede samenwerking en wenst een ieder daarbij Gods zegen toe.
 
Als thema van deze beschouwingen koos de fractie ‘Durven Kiezen’. Om te durven kiezen is wijsheid nodig. In de Bijbel staat: “Streef naar wijsheid, zoek naar kennis, wijk niet af van wat ik zeg, vergeet het niet”. Dat is de drijfveer van de ChristenUnie.
 
Voorstellen
 
-          Er wordt een vierde ‘w’ vraag opgenomen in de begroting: ‘wanneer zijn we tevreden’?
-          Er komt een nota verbonden partijen: hoe, wat en wanneer.
-          Er komt een post onvoorzien verbonden partijen om financiële tegenvallers op te vallen.
-          Het subsidiebeleid op grond van Wmo wordt voor de kadernota 2008 vastgesteld.
-          Het jeugd en jongerenwerk wordt integraal opgezet.
-          Het college overlegt een concreet plan hoe zij de uitbreiding dienstverlening WNK in Langedijk en andere deelnemende gemeenten denkt te bewerkstelligen.
-          Het college schrijft een collegeprogramma voor de volledige raadsperiode.
 
 
Oktober 2006,
ChristenUnie Langedijk,
Erica van As, fractievoorzitter